Tìm hiểu về chất béo chuyển hóa và cách tiêu thụ đúng

Chất béo chuyển hóa là một loại axit béo thường được tìm thấy trong các loại thực phẩm chế biến sẵn hoặc sẵn có nhiên trong một số loại thịt, sữa. Việc tiêu thụ chất béo chuyển hóa thường xuyên có thể gây một số tác động tới sức khoẻ con người như các bệnh tim mạnh, làm tăng cholesterol có hạn và làm giảm cholesterol tốt. Trong bài viết dưới đây, Rich’s chia sẻ tới bạn một số thông tin chi tiết về chất béo chuyển hóa, giúp bạn có thể lựa chọn và sử dụng thực phẩm an toàn cho sức khỏe.

1. Chất béo chuyển hóa là gì?

Chất béo chuyển hóa hay axit béo chuyển hoá (TFA) là axit béo không bão hoà có nguồn gốc từ công nghiệp hoặc tự nhiên.

Chất béo chuyển hóa được sản xuất công nghiệp thường có trong các loại thực phẩm chế biến sẵn, được hình thành trong một quá trình công nghiệp thêm hydro vào dầu thực vật, chuyển chất lỏng thành chất rắn và tạo ra dầu hydro hóa một phần (PHO). Bên cạnh đó, chất béo chuyển hóa có thể tìm thấy tự nhiên trong các loại thịt và các sản phẩm từ sữa động vật nhai lại như bò, cừu, dê.

Chất béo chuyển hóa thường có trong thực phẩm chế biến sẵn hoặc trong thịt, sữa của động vật nhai lại (Ảnh: Canva)

2. Ảnh hưởng của chất béo chuyển hóa tới sức khoẻ

Chất béo chuyển hóa dù cho nguồn gốc nhân tạo hay tự nhiên cũng đều có ảnh hưởng tiêu cực tới sức khoẻ người sử dụng. Theo thông tin thống kê của WHO đầu năm 2024, hơn 278.000 ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu có thể là do tiêu thụ chất béo chuyển hóa được sản xuất công nghiệp.

Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng việc tiêu thụ nhiều chất béo chuyển có thể gây xơ vữa động mạch và tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Loại axit béo này làm tăng nguy cơ tử vong do bất kỳ nguyên nhân nào lên 34%, trong đó tỉ lệ tử vong do bệnh tim mạch vành lên 28% và tỉ lệ mắc bệnh tim mạch vành lên 21%.

Bên cạnh đó, do ảnh hưởng đến mức lipid, chất béo chuyển hóa cũng làm tăng mức cholesterol LDL (“xấu”) trong khi làm giảm mức cholesterol HDL (“tốt”). Đây cũng có thể là nguyên nhân góp phần gây béo phì, tiểu đường loại 2 và viêm mãn tính. Do đó, hạn chế tiêu thụ chất béo chuyển hóa là một trong những lưu ý quan trọng giúp người tiêu dùng bảo vệ sức khỏe.

Chất béo chuyển hóa gây ảnh hưởng tới tim mạch, tăng cholesterol xấu và nguy cơ béo phì (Ảnh: Canva)

3. Các loại thực phẩm chứa chất béo chuyển hóa

Nhu cầu tiêu thụ thực phẩm ngày càng lớn, các sản phẩm sản xuất công nghiệp, thực phẩm chế biến sẵn cũng ngày càng đa dạng hơn. Để đảm bảo sức khỏe, người tiêu dùng nên trang bị cho mình những thông tin, kiến thức về chất béo chuyển hóa, cách nhận biết để từ đó có những lựa chọn sản phẩm an toàn, lành mạnh hơn.

Theo nghiên cứu và công bố của WHO, chất béo chuyển hóa được sản xuất công nghiệp có thể được tìm thấy trong các sản phẩm chiên, rán, xào… do việc chiên dầu ở nhiệt độ cao dẫn đến sự gia tăng nồng độ chất béo. Có nghiên cứu cho thấy việc đun nóng và chiên dầu ở nhiệt độ cao dẫn đến sự gia tăng khiêm tốn nồng độ chất béo chuyển hóa. Trung bình, mức chất béo chuyển hóa tăng 3,67 g/100g sau khi đun nóng và 3,57 g/100g sau khi chiên.  Các phẩm như shortening thực vật, bơ vanaspati, thực phẩm chiên và các loại bánh nướng như bánh quy giòn cũng là các sản phẩm có chứa chất béo chuyển hóa mà bạn cũng nên lưu ý khi sử dụng.

Với các phương pháp nấu ăn khác, ví dụ như nướng, luộc và nướng vỉ, hiện nay chưa có thử nghiệm và bằng chứng về việc gia tăng nồng độ chất béo chuyển hóa.

Các thực phẩm chiên rán thường chứa nhiều chất béo chuyển hoá (Ảnh: Canva)

Chất béo chuyển hóa có trong các loại bánh nướng, bánh quy giòn (Ảnh: Canva)

Bên cạnh đó, người tiêu dùng có thể nhận biết sản phẩm có chứa chất béo chuyển hoá được cung cấp trong Bảng thành phần dinh dưỡng (Ingredient list) với cụm từ "partially hydrogenated oils" (dầu hydro hóa một phần) hoặc kiểm tra hàm lượng trans fat (nếu có).

Nhận biết sản phẩm có chứa chất béo chuyển hóa qua thông tin thành phần (Ảnh: Lake Norman)

Để đảm bảo chế độ ăn uống lành mạnh, WHO khuyến cáo, với một người lớn người lớn, lượng chất béo chuyển hóa tiêu thụ nên ở mức dưới 1% tổng lượng năng lượng nạp vào, tức là dưới 2,2 g mỗi ngày cho chế độ ăn 2000 calo.

Chất béo chuyển hóa có trong các sản phẩm chế biến công nghiệp, sản xuất nhân tạo và bao gồm tự nhiên cả trong các loại thịt, sữa từ các động vật bò, cừu, dê. Để giảm lượng chất béo chuyển hóa tiêu thụ, người tiêu dùng nên hạn chế tiêu thực phẩm chế biến sẵn, đồng thời giảm lượng thịt, sữa trong khẩu phần dinh dưỡng, duy trì chế độ ăn lành mạnh cho sức khỏe tốt.

Nếu bạn đang quan tâm tới các sản phẩm, nguyên liệu làm bánh và pha chế chất lượng, hầu như không chứa chất béo chuyển hóa, với thông tin "Trans Fat: 0g" trên bao bì mời bạn tham khảo thêm tại các kênh thông tin của của Rich’s:

• Rich Products Vietnam: richs.com.vn
• Rich's Mall (Đặt hàng online): shop.richs.com.vn
• Rich's Plus: richschannel.com
• Fanpage Rich Products Vietnam: https://www.facebook.com/RichProductsVietnam/
• YouTube: https://www.youtube.com/@RichProductsVietnam